'Alleen al voor het medisch jargon heb je als patiënt een aparte opleiding nodig om een beetje te begrijpen wat je mankeert'

Taal

BIG, cara, copd, covid, ct, ecg, eeg, emg, cva, dna, ehbo, epd, ggd, ggz, hiv, aids, hb, ic, ivf, kno, mri, pdd-nos, pet, psa, ptss, rsi, sars, seh, soa, tia, tbc, adl, adhd, aio, apgar, iv, im, bhv, bme, bopz, bse, ca, cat, ccu, bmi, mdl, ig, ok, mra, mri, mrsa, ms, soa, adh, tsh, cts, hnp, rip, hyper-, hypo-, dys-, epi-, peri-, poly-, myo-, neo- , neuro-, leuko-, hydro-, hemi-, haem-, ery-, angio-, brady-, tachy-, vaso-, uni-, supra-, sub-, post-, mal-,-sclerose, -tomie, -scopie, -ose, -oom, -rroe, -logie, -nataal, -itis, -iatrie, -grafie, --geen, -tensie, -ectomie, -cide, -algie, -algesie, -aal enz.

Afkortingen en Latijn, dat is de taal van het ziekenhuis. Alleen al voor het medisch jargon heb je als patiënt een aparte opleiding nodig om een beetje te begrijpen wat je mankeert en wat ze met je gaan doen. Ik ben geen complotdenker, maar ik vermoed hier toch kwade opzet in het spel van de genees- en verpleegkundige gemeenschap.

‘Op de AODA is vastgesteld dat uw Hb 5 is en uw tensie 90 over 60 met tachycardie. We gaan u via een Venflon packed cells geven om uw saturatie omhoog te krijgen, want die zit op 90. Het kan anemie zijn, maar we willen een intra-abdominale bloeding uitsluiten middels een CT-scan.’

De minder gestudeerde patiënt zal hieruit wellicht kunnen opmaken dat hij kennelijk nog niet opgegeven is, maar geen idee hebben van welke planeet zijn zorgverlener komt. Een hoger opgeleide kan er met moeite nog dit van maken:

‘Bij opname bleek dat u een lage bloeddruk, snelle hartslag en te weinig zuurstof in uw bloed heeft. We gaan u wat bloed geven via een naaldje in uw arm. Het kan gewoon bloedarmoede zijn, maar we willen voor de zekerheid een scan maken van uw buik om te kijken of u geen bloed verliest.’

Ik moet eerlijk toegeven dat het mij nog niet meeviel om de eerste cursieve tekst te vertalen in de tweede. Ongetwijfeld lijd ik zelf inmiddels ook aan een vorm van beroepsdeformatie. Het blijft een uitdaging om je vakjargon te bewaren voor je collega’s en je cliënten in gewone-mensentaal aan te spreken. Dat hoeft overigens geen jip-en-janneketaal te zijn, gewoon Nederlands volstaat.

Maar volgens mij vindt het (para)medisch gilde het eigenlijk wel best om zich een beetje te verschuilen achter deze taalbarrière. Bij klare taal zou de zorgvrager toch zomaar een intelligente of kritische vraag kunnen stellen. Daar zitten we toch niet op te wachten! Een zekere autoritaire beroepshouding kleeft de (para)medicus al sinds Hippocrates van Kos aan. Daar is de patiënt overigens wel mede debet aan, want die ziet ons witjassen nog veel te veel naar de ogen, ‘de dokter zal het wel weten.’

Overigens is de kritische patiënt inmiddels geen uitzondering meer. In een Haags ziekenhuis zou je bijvoorbeeld zomaar deze assertieve zorgvrager kunnen tegenkomen: ‘Zeg sustâh, die broedâh van dunnet hep muh van duh pot gurruk sondâh muh reet goed af tuh feguh ennâh heppik stront ondâh muh nagus fannut amuh kont krabbuh!’

Daar zit geen woord Latijn tussen…