Kapen detacheringsbureaus je collega’s weg?

Collega's wegkapen detachering zorg

Personeelstekorten en hoge werkdruk zijn een hot item in de zorg. Als je collega’s dan ook nog eens vertrekken naar een detacheringsbureau om als zzp’er aan de slag te gaan, kan dat knap frustrerend zijn. Wat is de omvang hiervan en kunnen ziekenhuizen er iets aan doen?

Een auto, een dikke bonus of een vakantie, dat klinkt allemaal heel aantrekkelijk. En nog gunstige uren en zelf bepalen wanneer je werkt ook. Detacheringsbureaus weten precies wat ze moeten bieden om verpleegkundigen te lokken: dat wat het ziekenhuis hen niet kan bieden. Gaan veel verpleegkundigen in op deze aanbiedingen, of valt het in de praktijk wel mee?

Brutale detacheringsbureaus

Sanne Hesp-Schutte is verpleegkundig teamleider en voorzitter van het verpleegkundig stafconvent in OLVG in Amsterdam. Verpleegkundigen in haar ziekenhuis worden actief benaderd door detacherings- en uitzendbureaus. ‘Ze zijn zeer brutaal’, vindt Sanne. ‘Bureaus benaderen mensen thuis of op Linkedin. Ze weten dat er een gat in de markt is en springen daar gretig op in. Vooral gespecialiseerde medewerkers, zoals OK-assistenten, IC- en SEH-verpleegkundigen zijn geliefd, omdat daar de grootste tekorten zijn.’

Eén vijver

‘We vissen met z’n allen uit dezelfde vijver en detacheringsbureaus komen met goede voorstellen’, zegt verpleegkundig leidinggevende Jildou Smilde uit Rijnstate in Arnhem. ‘Als ziekenhuis kunnen we natuurlijk geen auto of vakantie bieden, we hebben ons strikt aan de CAO Ziekenhuizen* te houden.’ Ook Sanne noemt het: ‘Aan dit soort extra’s kunnen wij niet tippen, we moeten het van andere dingen hebben. Soms zou ik willen dat zij zich aan dezelfde regels moeten houden als wij.’

Begrijpelijke keuze

Hoewel ze natuurlijk baalt als collega’s vertrekken, begrijpt Sanne de keuze om voor een bureau te gaan werken wel. ‘Bij een detacheringsbureau kun je aangeven welke diensten je wilt draaien en krijg je per uur meer betaald.’ Die vrijheid om je eigen tijd in te delen is misschien wel de belangrijkste reden om als zzp’er te gaan werken. Een bonus of vakantie is ook leuk, maar ze hebben volgens Jildou een tijdelijk effect. ‘Wij hebben met een blijfpremie geëxperimenteerd’, zegt ze, ‘maar vaak zit er een andere reden achter en gaan ze later alsnog weg.’

Vervelend

Bij de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) is de werkwijze van detacheringsbureaus bekend. Woordvoerder Wouter van der Horst: ‘Het zijn harde marketeers die zich niet druk maken om de gevolgen voor de ziekenhuizen. Wij vinden het heel vervelend, maar kunnen het niet verbieden.’ Volgens de NVZ groeit het aantal verpleegkundig zzp’ers, maar ‘loopt het nog niet de spuigaten uit’. Dat is ook de indruk die in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven leeft. ‘We zien nog weinig verpleegkundigen daadwerkelijk naar een detacheringsbureau vertrekken’, zegt voorlichter Roel Rambags. ‘In de exitgesprekken van 2017 werd het zelfs geen enkele keer als reden genoemd.’  

Waarschuwing

De NVZ begrijpt dat verpleegkundigen zich laten verleiden door de betere betaling en flexibele uren. Woordvoerder Wouter stelt er echter een aantal nadelen tegenover. ‘Als zzp’er mis je bijvoorbeeld een goede pensioenopbouw en loopbaanbegeleiding. En weet je zeker dat je het niet vervelend vindt dat jij geen deel uitmaakt van een team en steeds opnieuw ingewerkt moet worden?’ Ten slotte wijst hij op de patiëntveiligheid die in het geding komt wanneer steeds andere verpleegkundigen ingevlogen worden. Zij zijn toch minder goed bekend met de protocollen en werkwijze op een afdeling.

Griepepidemie

Het aantal verpleegkundigen dat voor uitzend- of detacheringsbureaus gaat werken lijkt dus mee te vallen. Volgens verpleegkundig leidinggevende Jildou is het ook zeker niet de belangrijkste oorzaak achter het personeelsverloop in ziekenhuizen. En eerlijk is eerlijk, in tijden van krapte maken ze er in Arnhem, Amsterdam en Eindhoven zelf ook wel eens gebruik van. Roel: ‘Tijdens de griepepidemie hebben wij personeel via een bureau moeten inhuren. De personeelskrapte is voor ons allemaal een probleem.’

Personeelsbehoud

In vrijwel alle ziekenhuizen staat het behoud van personeel hoog op de agenda. Want de markt is krap en verpleegkundigen zijn steeds minder honkvast. Binnenkort lees je hier in het artikel ‘Hoe behoud je als ziekenhuis je personeel?’ meer over.

* Detacheringsbureaus vallen onder de CAO Uitzendwezen, maar volgen in grote lijnen de CAO Ziekenhuizen. Veel bureaus hanteren dezelfde schaal, maar een hogere periodiek. Er zijn ook bureaus die een of twee schalen hoger betalen. Daarnaast betalen ze soms een detacheringstoeslag vanwege flexibele inzetbaarheid. De bureaus die deze toelichting gaven vinden de volgende aanvulling wel belangrijk: ‘Wij hopen dat onze medewerkers vooral voor detachering kiezen om ervaring op verschillende plekken op te doen en niet voor het geld. Bovendien behouden we mensen voor de zorg die anders misschien voor een andere sector zouden kiezen.’